Teşvik Nasıl Olmalı ?

TARİH 22 Mart 2012
KATEGORİ Yerel Haberler
OKUNMA SAYISI 71

Yatırımların ve İstihdamın Teşvikine ilişkin yasal düzenlemeler esas itibariyle bölgelerarası gelişmişlik farklılıkları dikkate alınarak hazırlanmakta ve geri kalmış bölgelere yatırımların özendirilmesi ve bu yolla istihdamın artırılmasını öngörmektedir.

Ancak, bölgesel ayırımlarda kademelendirmeyi sağlayan kriterler düzenleme öncesinde büyük tartışmaya neden olmaktadır. İller bazında kişi başı milli gelir hesaplamalarının düzenli yapılamamasından ve bazı metot hatalarının yol açtığı yanıltıcı istatistiklerden dolayı hangi illerin bundan yararlanması gerektiği adeta bir kavgaya dönüşmektedir. Bu kavga o kadar büyümektedir ki, siyasi irade çareyi teşvik kapsamına alınacak illerin sayısını artırmakta bulmaktadır. Bu durumda teşvik sisteminin etkinliğini sağlayan teşvik araçlarının haksız rekabete yol açtığı yönünde tartışma doğmaktadır.

2009 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile Teşvik Sisteminde yeni bir yöntem benimsendi.  Buna göre Türkiye dört bölgeye ayrıldı. Bölgesel ve Sektörel düzey yeniden şekillendi. Bazı önemli yatırımlar tüm ülkede teşvik edildi. Diğerleri için sektör ve bölge matrisleri düzenlendi. Teşvik araçları yeniden ele alındı ve bu araçların hangi bölgede ne oranda uygulanacağı özenle belirlendi. Elbette Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan bu esnek düzenleme tartışmaları azalttı ama sonlandırmaya yetmedi. Ayrıca, tartışmaların önünü kesen bir başka faktör her iki yasanın da yürürlükte olmasıydı. Yani Teşvikler ve Yardımların aynı dönemde devam etmesi yatıştırıcı bir etki yaptı.

Ne var ki, artık bu düzenlemelerin birleştirilmesi ve daha etkin araçların bulunması gerekiyor. Yatırımların bölgesel gelişmişlik farklılıklarını gidermesi temel amaç olmakla birlikte işsizlik sorununun tüm yurtta ve daha çok gelişmiş illerde (bölgelerde) büyük bir sorun olarak karşımıza çıktığı unutulmamalı.

Kanaatimizce yeni teşvik paketi de tartışmaları sonlandırmayacak. Ama şu kadarı var ki, her düzenleme yeni bir  mevzuat sürümü olarak daha özenle hazırlanıyor. Yeni teşvik paketinin de yatırımları olumlu etkileyeceği muhakkak. Bununla birlikte temel yaklaşımın; teşviklerin geri kalmış yörelerde etkin araçlarla uygulanması, desteklerin ise tüm yurtta ve tüm sektörlerde uygulanması olmalı. Yani yatırımları doğu ve güneydoğu illerimizde özendirirken, istihdam artırıcı önlemleri tüm yurtta uygulamalıyız. İş Dünyası'nın beklentisi de bu yöndedir.    

Hasan Fehmi Kinay

Kütahya Milletvekili