Damga Vergisi ve Harçlarda yeni getirilen düzenlemeler

TARİH 12 Ağustos 2016
KATEGORİ Mali Ajanda
OKUNMA SAYISI 35

9 Ağustos 2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Kanun No:6728) ile damga vergisi ve harçlarla ilgili
yeni düzenlemeler yapılmıştır.

Bu değişiklikleri aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:

Anonim ve Limited Şirket Ortaklık Paylarının Devrinde Damga Vergisi ve Harç İstisnası:
Anonim ve limited şirketlere ait ortaklık payı devirlerine ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar damga
vergisinden istisna edilmiştir. Böylelikle halen sadece pay senetlerinin ( hisse senetleri) devrindeki
istisna pay senedine bağlanmamış olan anonim şirket ortaklık payları ile limited şirket paylarını da
kapsayacak şekilde genişletilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Anonim ve limited şirket ortaklık pay devrine yönelik işlemler Harçlar Kanunundaki harçlardan
istisna edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:33)
İhracat ve Diğer Döviz Kazandırıcı İşlemlerde Damga Vergisi ve Harç İstisnası:
İhracat ve diğer döviz kazandırıcı işlemlerle ilgili istisnaların kapsamı daha önce tebliğde belirlenmiş
iken, bu defa tebliğdeki düzenlemeler Damga Vergisi Kanununa ve Harçlar Kanununa alınmıştır.
Eskisine göre bazı değişiklikler söz konusudur. Örneğin, dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki
ithalat veya yurtiçi alımlar ile ilgili ifadeye “belgenin geçerli olduğu süre içerisinde“ sözcükleri
ilave edilmiştir. İhracat ve DİİB li işlemler dışındaki diğer döviz kazandırıcı işlemlerde istisna için
esas itibariyle Vergi Resim Harç İstisna Belgesi gerekmektedir. İstisna, belge süresi içinde ve
belgedeki tutarlarla sınırlı olarak geçerlidir. Belge sahibi firmaların belge konusu işe ilişkin mal,
malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı işlemlere istisna uygulanabilmesi için
işlemin her iki tarafının da o işle ilgili olarak düzenlenmiş istisna belgesine sahip olması şarttır.
(6728 sayılı Kanun Md:27 ve Md:35)
Damga Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanununun konuyla ilgili Maddeleri sirkülerimiz ekindedir.
Bir Nüshadan Fazla Düzenlenen Kağıtlarda Damga Vergisi ve Harç Uygulaması:
Bir nüshadan fazla düzenlenen nispi vergiye tabi kağıtlarda, eskisinden farklı olarak kağıdın sadece
bir nüshası vergilenecektir. (Maktu vergiye tabi olanlarda ise her nüsha vergiye tabidir) (6728 sayılı
Kanun Md:23)
Birden fazla nüsha olarak düzenlenen ve belli bir bedeli içeren nispi harca tabi kağıtlarla ilgili olarak
sadece bir nüsha üzerinden noter harcı tahsil olunacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:30)
Diğer Damga Vergisi Düzenlemeleri:
Bir kağıtta birden fazla adi kefalet ve garanti taahhütü varsa, sadece bir kefalet ve bir garanti
taahhüdünden vergi alınacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:24)
Pey akçesi, cayma tazminatı, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir sözleşmenin müeyyidesi mahiyetindeki
taahhütlerden (başlı başına bir sözleşmeye konu olmadıkça) damga vergisi alınmayacaktır. (6728
sayılı Kanun Md:24)
Azami tutardan vergi alınan sözleşmelerde diğer hükümler değiştirilmeksizin sadece bedel artmışsa
bu nedenle vergi alınmayacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:25)
Damga Vergisine tabi kağıtların sayıldığı Kanun ekindeki (I) sayılı Tabloya farklı sözleşme türleri
ilave edilmiş, böylelikle ileride bunlara Bakanlar Kurulu Kararıyla farklı oran uygulayabilme imkanı
sağlanmıştır. (6728 sayılı Kanun Md:26)
Kamu İhale Kanunu kapsamındaki ihalenin iptal edilmesi halinde, bu ihalenin yararlanılamayan
kısmına isabet eden (ihale kararının damga vergisi red ve iade olunacaktır. (İhale kapsamındaki
sözleşme hariç) (6728 sayılı Kanun Md:28)
Vergilerle ilgili kanuni süresi içinde verilen düzeltme beyannameleri damga vergisine tabi
olmayacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:28)
Okul idareleriyle öğrenciler veya velileri arasında düzenlenen kağıtlar damga vergisi istisnası
kapsamına alınmıştır. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Sigorta ve bireysel emeklilik ile ilgili istisna hükmünün eski ve yeni hali karşılaştırmalı olarak aşağıya
alınmıştır (6728 sayılı Kanun Md:29) :
Eski İstisna Hükümleri Yeni İstisna Hükümleri
Sigorta mukavelenameleri, sigorta ücretine
ait makbuzlar ve sigortanın tecdit ve temdidi
ile temin olunan meblağın tezyidi halinde
verilen beyanname ve avönanlar.
Sigorta, reasürans ve koasürans
sözleşmeleri, bireysel emeklilik, gruba bağlı
bireysel emeklilik, işveren grup emeklilik
sözleşmeleri, diğer kağıtlarda yer alan
sigorta yaptırma taahhütleri ile sigorta
primleri ve bireysel emeklilik katkı paylarının
ödenmesine ilişkin kağıtlar ve sigortanın
tecdit ve temdidi ile temin olunan meblağın
tezyidi halinde verilen beyanname ve
avönanlar.
Bankaların yanı sıra aracı kurumların taraf olduğu yada aracılığıyla gerçekleştirilen vadeli işlem ve
opsiyon sözleşmeleri ile bu sözleşmelere ilişkin olarak düzenlenen diğer kağıtlar da istisna
edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29) Anılan istisna hükmünün eski ve yeni hali karşılaştırmalı
olarak aşağıda gösterilmiştir:
Eski İstisna Hükümleri Yeni İstisna Hükümleri
Bankalar arasında, bankanın taraf olduğu
veya bankalar aracılığıyla yapılan, belirli bir
vadede önceden belirlenen fiyat, miktar ve
nitelikte, ekonomik veya finansal göstergeye
dayalı olarak düzenlenenler de dahil olmak
üzere, para veya sermaye piyasası aracını,
malı, kıymetli madeni ve dövizi alma, satma,
değiştirme hak ve/veya yükümlülüğünü
veren vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri
ile bu sözleşmelere ilişkin olarak düzenlenen
diğer kâğıtlar.
Bankalar veya aracı kurumların taraf olduğu
ya da bunlar aracılığıyla yapılan, belirli bir
vadede önceden belirlenen fiyat, miktar ve
nitelikte, ekonomik veya finansal göstergeye
dayalı olarak düzenlenenler de dahil olmak
üzere, para veya sermaye piyasası aracını,
malı, kıymetli madeni ve dövizi alma, satma,
değiştirme hak ve/veya yükümlülüğünü
veren vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri
ile bu sözleşmelere ilişkin olarak düzenlenen
diğer kâğıtlar
Gayrimenkul yatırım ortaklıklarının gayrimenkul portföylerine ilişkin alım satım ve satış vaadi
sözleşmelerine ilişkin istisna gayrimenkul yatırım fonlarına da teşmil edilmiştir. (6728 sayılı Kanun
Md:29)
Kredilerle ilgili istisna kapsamına bunların devri ve krediden doğan alacakların temliki de dahil
edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Damga vergisinden istisna olan kira sözleşmeleri ile ilgili kefalet şerhleri ile teminatlar da istisna
kapsamına alınmıştır. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Kira sertifikası ile ilgili istisna yeniden düzenlenmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Yatırım teşvik belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak belge sahibi ile malı satan
arasında düzenlenen kağıtlar, sadece yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırıma yönelik
hakların kiralanması ve satın alınmasına ilişkin olarak düzenlenen kağıtlar, belge kapsamındaki
sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına ilişkin olarak düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler,
teminatlar ve benzeri kağıtlar ile bu yatırımlara yönelik danışmanlık ve teknik müşavirlik
hizmetlerine ilişkin olarak düzenlenen kâğıtlar istisna kapsamına alınmıştır. (6728 sayılı Kanun
Md:29)
Yatırımlarda Devlet Yardımları kararı ile belirlenen yüksek ve orta ileri teknolojili sanayi sınıfında
yer alan ürünlerin imalatçısı ile tedarikçisi arasındaki mal ve hizmet alımıyla ilgili sözleşmeler istisna
kapsamına alınmıştır. (6728 sayılı Kanun Md:29)
ÖTV mevzuatı uyarınca düzenlenen taahhütnameler damga vergisinden istisna edilmiştir. (6728
sayılı Kanun Md:29)
Binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik olarak düzenlenen kağıtlar ile Sanayi
Sicil Kanununa göre sanayi sicil belgesine sahip işletmelerce sadece imalat sanayinde kullanılmak
üzere yeni makine ve teçhizat alımına yönelik olarak düzenlenen kağıtlar istisna edilmiştir. (6728
sayılı Kanun Md:29)
Ürünlerin yurt dışında tanıtım ve pazarlamasını sağlamak amacıyla, miktarı ticari teamüllere uygun
örnek ürünler, tanıtım malzemeleri veya promosyon amaçlı ürünlerin bedelsiz ihracatına ilişkin
düzenlenen kâğıtlar ile yurt dışındaki fuarlara katılım amacıyla düzenlenen kâğıtlar damga
vergisinden istisna edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Gemi, yat ve diğer su araçlarının inşası, bakım ve onarımına yönelik kağıtlara istisna getirilmiştir.
(6728 sayılı Kanun Md:29)
Girişim sermaye yatırım fon ve ortaklıkları ile ilgili istisna getirilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Sermaye piyasası araçlarının kredili alımı, açığa satışı ve ödünç alma ve verme işlemleri ile ilgili
olarak aracı kurum ile yatırımcı arasında düzenlenen sözleşmelere istisna getirilmiştir. (6728 sayılı
Kanun Md:29)
İleri teknolojiye sahip ve teknoloji transferi sağlayacak yurt dışında yerleşik şirketlerin satın
alınması ile bu alımlara yönelik mali ve hukuki danışmanlık hizmetleri damga vergisinden istisna
edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:29)
Harçlar Kanunu İlgili Diğer Düzenlemeler:
Noterde işleme konu edilmiş belli tutarı içeren her türlü senet, sözleşme ve kağıtların değiştirilmesi
halinde, sadece artan miktar üzerinden aynı nispette harç alınacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:31)
6361 sayılı Kanun kapsamındaki finansal kiralama işlemlerinde, kiralanan taşınmazın sözleşme
sonunda kiracıya devri tapu harcından istisna edilmektedir. (Eski düzenlemede, sadece konut
finansmanı amacıyla yapılan finansal kiralamalarda kiralanan konutun kiracıya devri ile ilgili istisna
mevcuttu) (6728 sayılı Kanun Md:32)
Kira sertifikası kapsamındaki işlemlerle ilgili istisna hükmü düzenlenmiştir. (6728 sayılı Kanun
Md:33)
Damga vergisi istisnalarına benzer şekilde harç istisnaları getirilmiştir. (Yatırım teşvik belgesi
kapsamındaki işlemler, yatırımlarda devlet yardımları kapsamında bazı ürünlerin imalatçılardan
alımına yönelik işlemler, bazı yurtdışı şirketlerinin alınması ve buna yönelik danışmanlık hizmeti
alınmasına yönelik işlemler, binalarda ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik işlemler,
sanayi sicil belgeli imalatçıların imalatta kullanmak üzere yeni makine teçhizat alımına yönelik
işlemler, yurtdışı ürün tanıtımı ve pazarlamaya yönelik örnek ürün, tanıtım ve promosyon amaçlı
ürünlerin bedelsiz ihracına yönelik işlemler ile yurtdışı fuar katılımına yönelik işlemler, deniz
taşıtlarına yönelik işlemler) (6728 sayılı Kanun Md:33)
Öğrencilerin burs, öğrenim kredisi almak, okula veya öğrenci yurduna girebilmek için
düzenledikleri belgelerle ilgili işlemler harçlardan istisna edilmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:33)
Ticaret sicili harçlarının Ticaret ve Sanayi Odalarınca makbuz mukabili tahsiline imkan sağlanmıştır.
(6728 sayılı Kanun Md:34)
Tahkim yargılamasında nispi karar ve ilam harcı alınmayacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:36)
Kuruluş aşamasındaki defter tasdiklerinden Noter harcı alınmayacaktır. (6728 sayılı Kanun Md:37)
Tacirler arası ipotek tesis işlemlerinde harçlar yüzde elli oranında uygulanacaktır. (6728 sayılı
Kanun Md:38)
Belediye Harçlarıyla İlgili Düzenlemeler:
Belediye Gelirleri Kanununun konuyla ilgili bölümlerine; teşvik belgeli yatırımların bina inşaat
harcından, bu kapsamdaki yapı ve tesislerin imar harçlarından istisna edilmesine yönelik
hükümler eklenmiştir. (6728 sayılı Kanun Md:41 ve 42)
Finansal Kiralama İle İlgili Damga Vergisi ve Harç İstisnası:
6361 sayılı Kanunun 37. Maddesinin 1. Fıkrasının eski hali ve Kanunla değişmiş hali karşılaştırmalı
olarak aşağıda sunulmuştur (6728 sayılı Kanun Md:74):
Eski Hükümler Yeni Hükümler
Finansal kiralama sözleşmeleri ve bu
sözleşmelerin devrine ve tadiline ilişkin
kâğıtlar ile bunların teminatı amacıyla
düzenlenen kâğıtlar damga vergisinden, bu
kâğıtlarla ilgili yapılacak işlemler harçtan
müstesnadır.
Finansal kiralama sözleşmeleri ve bu
sözleşmelerin devrine ve tadiline ilişkin
kâğıtlar, finansal kiralama konusu malların
teminine ilişkin olarak kiralayan ve satıcı
arasında düzenlenen sözleşmeler ile bunların
teminatı amacıyla düzenlenen kağıtlar
damga vergisinden, bu kağıtlarla ilgili
yapılacak işlemler (finansal kiralama konusu
gayrimenkullerin kiralayanları tarafından
devir alınmasına yönelik tapu işlemleri hariç)
harçtan müstesnadır.
SAYGILARIMIZLA.

DAMGA VERGİSİ KANUNU
EK MADDE 2-
1. İhracat ve ihracata ilişkin olduğunun tevsiki kaydıyla aşağıda sayılan işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlar
(gümrük idarelerine verilen beyannameler dâhil) damga vergisinden müstesnadır.
a) İhracat karşılığı yapılacak ödemeler (ihracatın finansmanında kullanıldığının tevsiki kaydıyla prefinansman,
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu çerçevesinde yapılan ödemelere ilişkin taahhütnameler ile temliknameler ve Sosyal
Güvenlik Kurumu prim borçları ile genel bütçeli idarelere olan borçların mahsubu dâhil).
b) İhracattan doğan alacağın ihracatçı tarafından temliki.
c) İhracat bağlantıları için düzenlenecek anlaşmalar.
ç) Transit ticarete konu malın satın alınması ve satılması.
d) Tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımı.
e) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 131 inci maddesine istinaden ithalat vergilerinden tam
muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemesi ithali ile kati ihraç edilen mallara ait ambalaj
malzemesinin geçici ihracı ve ithali.
f) Dahilde işleme izni kapsamında iznin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat.
g) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında belgenin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat veya yurt içi alımlar.
ğ) Gerçekleştirilen mamul ürün ihracatı karşılığı olarak bu ürünlerin üretiminde kullanılan girdilerin Toprak Mahsulleri
Ofisinden veya Şeker Kurumunca tespit edilen şeker fabrikalarından alımı.
2. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan aşağıda sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler
nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtlar
damga vergisinden müstesnadır.
a) Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Millî Savunma Bakanlığı,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından
uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana
yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması hâlinde, uluslararası ihalelerde tamamı üzerinden, yabancı para ile finanse edilenlerde ise
yabancı paraya isabet eden oranda yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetler ile tam mükellef imalatçı firmaların, bahse
konu işte kullanılmak üzere bu işin yapımını yüklenen firmaya üreterek yapacakları mal ve malzeme ile hizmet satış ve
teslimleri,
ii) Dar mükellef olması hâlinde, söz konusu firmanın bu işte kullanacağı mal ve malzemeyi üreten tam mükellef imalatçı
firmaların (işi taahhüt eden firmalar dâhil) yapacakları satış ve teslimleri,
iii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı hâlinde, tam mükellef firmaya kendi faaliyeti oranında, diğer firmaya ise (ii)
alt bendi çerçevesinde tam mükellef firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
iv) Yukarıda belirtilen (i), (ii) ve (iii) alt bentleri çerçevesinde proje sahibi kamu kurumları ile bu projeleri üstlenen
firmalara proje süresince yapılacak teknik müşavirlik, mühendislik ve benzeri hizmet satışları.
b) i) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma, güvenlik veya istihbarat alanları ile ilişkili projeleri
üstlenmiş tam mükellef imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve
geliştirme projelerini üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler
sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
ii) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca savunma, güvenlik veya istihbarat alanları açısından önem arz ettiği belirtilen
savunma, güvenlik ve istihbarata yönelik her türlü platform, sistem, yazılım, araç ve gereçlerini üreten tam mükellef
imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve geliştirme projelerini
üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların ülkenin savunma, güvenlik veya istihbaratı ile ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
iii) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen firmalara, tam mükellef imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve
teslimleri,
iv) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen işleri yüklenen firmanın dar mükellef firma olması hâlinde, tam
mükellef imalatçı firmaların bu firmaya üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
c) Tam mükellef imalatçı firmaların, Ekonomi Bakanlığınca belirlenen yatırım malları listesinde belirtilen malları
üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
ç) Tam mükellef imalatçı firmaların, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında monte edilmemiş haldeki aksam ve parçaları
ithal edebilecek firmalara, ithal edebilecekleri bu aksam ve parçaları üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
d) Yap-İşlet Modeli çerçevesinde yapılacak yatırım projelerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları hizmet ve
faaliyetleri.
e) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından uluslararası ihaleye çıkarılmış yurt içi veya yurt dışı münhasıran yük taşıma
işlerini yüklenen tam mükellef firmaların bu faaliyetleri.
f) Uluslararası yük taşımacılığından döviz olarak kazanılan navlun bedellerinin yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz
veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri.
g) Yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilecek müteahhitlik, müşavirlik, yazılım ve mühendislik hizmetleri.
ğ) Yabancı uyruklulara (diplomatik temsilcilikler ve mensupları dâhil), turistlere veya yurt dışında çalışan Türk
vatandaşlarına ülkemizde bulundukları sürede, döviz karşılığı verilecek sağlık hizmetleri.
h) Turizm müesseseleri ile seyahat acentelerinin yurt içindeki ve yurt dışındaki turizm faaliyetleri sırasında yaptıkları
döviz karşılığı hizmet satışları.
ı) Bedelleri döviz olarak alınmak kaydıyla yurt dışında yerleşik firmalar adına gerçekleştirilen bakım ve onarım
hizmetiyle, dış sefere çıkan Türk ve yabancı bayraklı gemi, uçak veya tırların bakımı ve onarımı, yenileme ve dönüşüm
ile bakım, onarım, yenileme ve dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen mal (yakıt ve madeni yağlar hariç) ve hizmet
satışları.
i) Tam mükellef firmalarca, ihraç ürünlerimizin pazarlanması amacıyla yurt dışında mağaza açılması veya işletilmesi.
j) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan maden havzalarından rödövans karşılığında maden
çıkarımı ve işletmesiyle ilgili üretim faaliyetleri.
k) Yurt içinde yerleşik haber ajanslarınca, yurt dışındaki yayın organlarına görüntülü veya görüntüsüz haber satışları.
l) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan ve Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen yatırım
malları, sınai mamuller ve yazılım hizmetlerine yönelik ihaleleri kazanan tam mükellef imalatçı firmaların üreterek
yapacakları satış ve teslimleri.
m) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşma hükümlerine göre yurt içinde bulunan yabancı kuruluşların yurt dışından
getirme imkanına sahip bulundukları sınai mamulleri teslim eden tam mükellef imalatçı firmalar ile uluslararası
kuruluşlar, yabancı ülke temsilcilikleri ve kuruluşlarına ait tesislerin yapımını ve onarımını üstlenen tam mükellef
müteahhit firmaların faaliyet ve teslimleri.
n) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar kapsamında Türkiye’de gerçekleştirilen projeleri üstlenen kurum, kuruluş
veya şirketler (bunlar tarafından yurt içinde projenin yürütülmesi amacıyla kurulan veya ortaklık gerçekleştirilen
şirketler dâhil) tarafından proje kapsamında verilen yapım ve teslim işlerini yüklenen firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması halinde, bunların yapacakları teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu
firmalara üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
ii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı şeklinde olması hâlinde, tam mükellef firmanın ortaklığı oranında
gerçekleştireceği teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu firmalara üreterek yapacakları satış ve
teslimleri.
o) Kamu özel iş birliği kapsamında tesis yapımı ve yenilenmesi işlerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları
hizmet ve faaliyetleri.
3. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi almak amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler ile bu
maddenin (2) numaralı fıkrasının (a), (b), (d), (e), (g), (j), (l) ve (o) bentlerinde sayılan işlem ve faaliyetlere ilişkin
sözleşme safhasından önceki teminatlar ve ihale kararlarına belge aranmaksızın resen damga vergisi istisnası uygulanır.
Belge sahibi firmaların belge konusu işe ilişkin mal, malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı
işlemler nedeniyle düzenlenen kâğıtlara damga vergisi istisnası uygulanması için, her iki işlem tarafının da o işle ilgili
olarak düzenlenmiş belgeye sahip olması şarttır.
4. Bu maddenin uygulamasında;
Uluslararası ihale: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık
olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi,
Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi: Döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası
uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi
Bakanlığınca düzenlenen belgeyi,
ifade eder.
Bu maddede geçen tam ve dar mükellefiyetin kapsamı Gelir Vergisi Kanununa ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre
tayin ve tespit edilir.
5. Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen
kısma ait alınmayan damga vergisi, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme
faizi ile birlikte geri alınır.
Bu madde kapsamında, damga vergisi istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin
mahiyeti ile alınmayan vergi tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar
vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu
durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar damga vergisi, ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte
müteselsilen sorumludurlar.
6. Bu maddenin uygulanması bakımından; birinci ve ikinci fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak
döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul
ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı birlikte yetkilidir.
HARÇLAR KANUNU
EK MADDE 1-
1. İhracat ve ihracata ilişkin olduğunun tevsiki kaydıyla aşağıda sayılan işlemler harçlardan müstesnadır:
a) İhracat karşılığı yapılacak ödemeler (İhracatın finansmanında kullanıldığının tevsiki kaydıyla prefinansman,
Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu çerçevesinde yapılan ödemelere ilişkin taahhütnameler ile temliknameler ve Sosyal
Güvenlik Kurumu prim borçları ile genel bütçeli idarelere olan borçların mahsubu dâhil).
b) İhracattan doğan alacağın ihracatçı tarafından temliki.
c) İhracat bağlantıları için düzenlenecek anlaşmalar.
ç) Transit ticarete konu malın satın alınması ve satılması.
d) Tedarik edildikleri şekliyle ihraç edilmek üzere mal alımı.
e) 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 131 inci maddesine istinaden ithalat vergilerinden tam
muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi ambalaj malzemesi ithali ile kati ihraç edilen mallara ait ambalaj
malzemesinin geçici ihracı ve ithali.
f) Dahilde işleme izni kapsamında iznin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat.
g) Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında belgenin geçerli olduğu süre içerisinde yapılan ithalat veya yurt içi alımlar.
ğ) Gerçekleştirilen mamul ürün ihracatı karşılığı olarak bu ürünlerin üretiminde kullanılan girdilerin Toprak Mahsulleri
Ofisinden veya Şeker Kurumunca tespit edilen şeker fabrikalarından alımı.
2. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesine bağlanan aşağıda sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler,
belgenin geçerlilik süresi içerisinde belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla harçtan müstesnadır.
a) Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Millî Savunma Bakanlığı,
Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından
uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana
yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması hâlinde, uluslararası ihalelerde tamamı üzerinden, yabancı para ile finanse edilenlerde ise
yabancı paraya isabet eden oranda yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetler ile tam mükellef imalatçı firmaların, bahse
konu işte kullanılmak üzere bu işin yapımını yüklenen firmaya üreterek yapacakları mal ve malzeme ile hizmet satış ve
teslimleri,
ii) Dar mükellef olması hâlinde, söz konusu firmanın bu işte kullanacağı mal ve malzemeyi üreten tam mükellef imalatçı
firmaların (işi taahhüt eden firmalar dâhil) yapacakları satış ve teslimleri,
iii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı hâlinde, tam mükellef firmaya kendi faaliyeti oranında, diğer firmaya ise (ii)
alt bendi çerçevesinde tam mükellef firmaların üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
iv) Yukarıda belirtilen (i), (ii) ve (iii) alt bentleri çerçevesinde proje sahibi kamu kurumları ile bu projeleri üstlenen
firmalara proje süresince yapılacak teknik müşavirlik, mühendislik vb. hizmet satışları.
b) i) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca onaylanan savunma, güvenlik veya istihbarat alanları ile ilişkili projeleri
üstlenmiş tam mükellef imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve
geliştirme projelerini üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler
sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
ii) Savunma Sanayii Müsteşarlığınca savunma, güvenlik veya istihbarat alanları açısından önem arz ettiği belirtilen
savunma, güvenlik ve istihbarata yönelik her türlü platform, sistem, yazılım, araç ve gereçlerini üreten tam mükellef
imalatçı firmalar ile savunma, güvenlik veya istihbarat alanlarında yapılacak araştırma ve geliştirme projelerini
üstlenen tam mükellef imalatçı firmaların ülkenin savunma, güvenlik veya istihbaratı ile ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarına yapacakları satış ve teslimler ile bu satış ve teslimler sonrası doğan bakım ve onarım hizmetleri,
iii) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen firmalara, tam mükellef imalatçı firmaların üreterek yapacakları satış ve
teslimleri,
iv) Bu bendin (i) ve (ii) alt bentlerinde belirtilen işleri yüklenen firmanın dar mükellef firma olması hâlinde, tam
mükellef imalatçı firmaların bu firmaya üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
c) Tam mükellef imalatçı firmaların, Ekonomi Bakanlığınca belirlenen yatırım malları listesinde belirtilen malları
üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
ç) Tam mükellef imalatçı firmaların, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında monte edilmemiş haldeki aksam ve parçaları
ithal edebilecek firmalara, ithal edebilecekleri bu aksam ve parçaları üreterek yapacakları satış ve teslimleri.
d) Yap-İşlet Modeli çerçevesinde yapılacak yatırım projelerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları hizmet ve
faaliyetleri.
e) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından uluslararası ihaleye çıkarılmış yurt içi veya yurt dışı münhasıran yük taşıma
işlerini yüklenen tam mükellef firmaların bu faaliyetleri.
f) Uluslararası yük taşımacılığından döviz olarak kazanılan navlun bedellerinin yurda getirilmesi kaydıyla kara, deniz
veya hava ulaştırma hizmet ve faaliyetleri.
g) Yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilecek müteahhitlik, müşavirlik, yazılım ve mühendislik hizmetleri.
ğ) Yabancı uyruklulara (diplomatik temsilcilikler ve mensupları dâhil), turistlere veya yurt dışında çalışan Türk
vatandaşlarına ülkemizde bulundukları sürede, döviz karşılığı verilecek sağlık hizmetleri.
h) Turizm müesseseleri ile seyahat acentelerinin yurt içindeki ve yurt dışındaki turizm faaliyetleri sırasında yaptıkları
döviz karşılığı hizmet satışları.
ı) Bedelleri döviz olarak alınmak kaydıyla yurt dışında yerleşik firmalar adına gerçekleştirilen bakım ve onarım
hizmetiyle, dış sefere çıkan Türk ve yabancı bayraklı gemi, uçak veya tırların bakımı ve onarımı, yenileme ve dönüşüm
ile bakım, onarım, yenileme ve dönüşüm kapsamında gerçekleştirilen mal (yakıt ve madeni yağlar hariç) ve hizmet
satışları.
i) Tam mükellef firmalarca, ihraç ürünlerimizin pazarlanması amacıyla yurt dışında mağaza açılması veya işletilmesi.
j) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan maden havzalarından rödövans karşılığında maden
çıkarımı ve işletmesiyle ilgili üretim faaliyetleri.
k) Yurt içinde yerleşik haber ajanslarınca, yurt dışındaki yayın organlarına görüntülü veya görüntüsüz haber satışları.
l) Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihaleye çıkarılan ve Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen yatırım
malları, sınai mamuller ve yazılım hizmetlerine yönelik ihaleleri kazanan tam mükellef imalatçı firmaların üreterek
yapacakları satış ve teslimleri.
m) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşma hükümlerine göre yurt içinde bulunan yabancı kuruluşların yurt dışından
getirme imkanına sahip bulundukları sınai mamulleri teslim eden tam mükellef imalatçı firmalar ile uluslararası
kuruluşlar, yabancı ülke temsilcilikleri ve kuruluşlarına ait tesislerin yapımını ve onarımını üstlenen tam mükellef
müteahhit firmaların faaliyet ve teslimleri.
n) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar kapsamında Türkiye’de gerçekleştirilen projeleri üstlenen kurum, kuruluş
veya şirketler (bunlar tarafından yurt içinde projenin yürütülmesi amacıyla kurulan veya ortaklık gerçekleştirilen
şirketler dâhil) tarafından proje kapsamında verilen yapım ve teslim işlerini yüklenen firmaların (alt yükleniciler hariç);
i) Tam mükellef olması hâlinde, bunların yapacakları teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu
firmalara üreterek yapacakları satış ve teslimleri,
ii) Tam ve dar mükellef firmaların ortaklığı şeklinde olması hâlinde, tam mükellef firmanın ortaklığı oranında
gerçekleştireceği teslim ve hizmetleri ile tam mükellef imalatçı firmaların bu firmalara üreterek yapacakları satış ve
teslimleri.
o) Kamu özel iş birliği kapsamında tesis yapımı ve yenilenmesi işlerini üstlenen tam mükellef firmaların yapacakları
hizmet ve faaliyetleri.
3. Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi almak amacıyla proje formu ekinde verilecek taahhütnameler ile bu maddenin
(2) numaralı fıkrasının (a), (b), (d), (e), (g), (j), (l) ve (o) bentlerinde sayılan işlem ve faaliyetlere ilişkin sözleşme
safhasından önceki teminatlar ve ihale kararlarına belge aranmaksızın resen harç istisnası uygulanır.
Belge sahibi firmaların belge konusu işe ilişkin mal, malzeme veya hizmet temin ettiği kişi ve kurumlarla yapacağı
işlemlere harç istisnası uygulanması için, her iki işlem tarafının da o işle ilgili olarak düzenlenmiş belgeye sahip olması
şarttır.
4. Bu maddenin uygulamasında;
Uluslararası ihale: Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık
olarak çıkılan ve yabancı firmalarca da teklif verilen ihaleyi,
Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesi: Döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla harç istisnası uygulanabilmesi
için alınması ve ibraz edilmesi gereken, harca konu işlemin yapıldığı tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen
belgeyi,
ifade eder.
Bu maddede geçen tam ve dar mükellefiyetin kapsamı Gelir Vergisi Kanununa ve Kurumlar Vergisi Kanununa göre
tayin ve tespit edilir.
5. Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi hâlinde, gerçekleşmeyen
kısma ait alınmayan harç, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile
birlikte geri alınır.
Bu madde kapsamında, harç istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile
alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi
bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.
Bu maddede sayılan işlem veya faaliyetlerin gerçekleşmediğinin tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu
durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar harç ile ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte
müteselsilen sorumludurlar.
6. Bu maddenin uygulanması bakımından; birinci ve ikinci fıkralarda yer alan döviz kazandırıcı faaliyetlere ilave olarak
döviz kazandırıcı diğer faaliyetleri, belge kapsamında istisna uygulanacak işlem ve faaliyetlerin aşamaları ile diğer usul
ve esasları belirlemeye Maliye Bakanlığı ile Ekonomi Bakanlığı birlikte yetkilidir.