RİZE

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında otuz yedinci sırada yer alan İl?in 2001 yılı itibarıyla GSYİH´ sinin sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 67´lik pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, tarım (yüzde 17) ve sanayi (yüzde 15) sektörlerinin izlediği görülmektedir. 1987-2001 döneminde yıllık ortalama yüzde 2,8 ile hizmetler sektörü büyürken, sanayi sektörü yüzde 2,2 ve tarım sektörü yüzde 3,7 küçülmüştür.

Bu çalışma sonucuna göre, Rize ilinde, "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı" ile "ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden, örülerek yapılan eşyaların imalatı" sektörleri öne çıkmaktadır.

İl?de; istihdam edilen her iki kişiden bir kişinin çalıştığı, 2000-2004 dönemindeki toplam ihracatın yaklaşık olarak yüzde 20´sinin gerçekleştiği gıda ürünleri ve içecek imalatı, aynı zamanda Türkiye ortalamasının üstünde verimliliği olan tek sektördür. İşyeri ve istihdam oranlan itibarıyla sektörün lokomotifi "kahve ve çayın işlenmesi" alt sektörüdür.

İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri arasında yer alan mineral ürünleri imalatı, İl toplam ihracatının yaklaşık olarak yüzde 60´nin gerçekleştiği sektördür. İşyeri ve istihdam oranlan itibarıyla sektörde yoğunlaşma "süsleme ve yapı taşının kesilmesi, şekil verilmesi ve kullanılabilir hale getirilmesi" alt sektöründedir.

Orman varlığına dayalı olarak İl?de gelişen ağaç ve ağaç ürünleri sektörünün, TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) il içi yüzde göstergesi itibarıyla il içindeki sektörel payı Ülke payından büyük olan ikinci sektördür. İşyeri ve istihdam oranlan itibarıyla ağaç ürünleri imalatında "inşaat kerestesi ve doğrama imalatı" alt sektörü öne çıkmaktadır.

İl Sanayi ve Ticaret Odalarının rekabet gücünün yüksek olduğu yatırım alanları olarak öngördükleri sektörler; gıda, metalik olmayan diğer mineral ürünleri ve bilgisayar imalatıdır. Ayrıca 2000-2004 döneminde İl?de, madencilik sektöründe yabancı sermaye yatırımı, kimyasal madde ve ürünlerde ise teşvik yatırımı yapılmıştır.

Rize ilinin verimlilik grafiği incelendiğinde; sadece gıda ve madencilik sektörlerinde verimlilik verisinin bulunduğu, gıda sektörü Türkiye ortalaması üstünde verimliliğe sahipken madencilik sektörünün ortalamanın altında kaldığı görülmektedir. Diğer sektörlerin verimlilik verilerinin bulunmamasının nedeni, TÜİK tarafından yapılan imalat sanayi anketlerinin küçük ölçekli özel sektör işletmelerini kapsamamasıdır.

İl?de, 1987-2001 döneminde genel olarak GSYİH´ de büyümenin gerçekleşmemesi; tarım sektörünün küçülmesinin yanında, sanayi üretiminin çay işlemesi ile sınırlı kalıp, çeşitlendirilememesinden kaynaklanmaktadır.


RİZE İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

2 Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı

3 Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç ) ; saz, saman ve benzeri malzemelerden , örülerek yapılan eşyaların imalatı

Kaynak : Devlet Planlama Teşkilatı