MUŞ

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında son sırada yer alan İl´in 2001 yılı itibarıyla GSYİH´ sinin sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 54´lük pay ile birinci sıradaki tarım sektörünü, hizmetler (yüzde 41) ve sanayi (yüzde 5) sektörlerinin izlediği görülmektedir. Diğer taraftan 1987-2001 döneminde yıllık ortalama büyüme hızları itibarıyla yüzde 4,9 ile sanayi, İl´in en hızlı büyüyen sektörü olurken, tarım yüzde 4,3 ve hizmetler yüzde 2,7 büyümüştür.

Bu çalışma sonucuna göre, Muş ilinde, "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "derinin tabaklanması ve işlenmesi; bavul, el çantası, saraçlık, koşum takımı ve ayakkabı imalatı", ile "ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden, örülerek yapılan eşyaların imalatı " sektörleri öne çıkmaktadır.

TÜİK tarafından yapılan imalat sanayi anketlerinde küçük ölçekli özel sektör işletmeleri kapsanmamaktadır. Bu doğrultuda İl´de, imalat sanayinin küçük ölçekli firmalardan oluşmuş olması nedeniyle, sektörlerin verimlilik verileri bulunmamaktadır.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı; TÜİK 2002 Genel Sanayi işyerleri Sayımı (GSİS) il içi yüzde ve yoğunlaşma ile İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. GSİS il içi yüzde göstergesi itibarıyla sektör hem il içinde öne çıkmakta, hem de il içindeki sektörel pay Ülke payından daha büyük olmaktadır. Gıda sanayi; alt sektörler itibarıyla ele alındığında, unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlar dışında, "şeker imalatı" alt sektörünün öne çıktığı görülmektedir.

Derinin tabaklanması ve islenmesinin öne çıkan sektörlerden olmasının nedeni, 2000-2004 döneminde İl´ de yapılan toplam ihracatın tamamına yakınının bu sektörde gerçekleşmesi ile İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri arasında yer almasıdır.

Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri sektörü İl?in orman varlığı potansiyelinden çok sanayisinin küçük olması nedeniyle öne çıkmaktadır. Alt sektörler itibarıyla marangoz atölyeleri temelinde üretimin gerçekleştiği "inşaat kerestesi ve doğrama imalatı" öne çıkmaktadır.

2000-2004 döneminde tamamlanan teşvik ve yabancı sermaye yatırımının olmadığı İl´de, İl Sanayi ve Ticaret Odalarının rekabet gücünün yüksek olduğu yatırım alanları olarak öngördükleri sektörler; hayvancılık, derinin tabaklanması ve işlenmesi, gıda ürünleri ve içecek imalatı, tarım ile madencilik ve taşocakçılığıdır.

İl´de imalat sanayinin genel olarak, kamu yatırımları dışında özel sektör işletmelerinin, temel ihtiyaçlara yönelik fırın ve marangozhaneler gibi küçük ölçekli yapılardan oluştuğu görülmektedir.


MUŞ İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

2 Derinin tabaklanması ve İşlenmesi; Bavul, El Çantası, Saraçlık,Koşum Takımı ve Ayakkabı İmalatı

3 Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç); saz, saman ve benzeri malzemelerden benzeri malzemelerden, örülerek yapılan eşyaların imalatı

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı