MARDİN

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında yetmiş ikinci sırada yer alan İl´in 2001 yılı itibarıyla GSYİH´ sının sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 57´lik pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, tarım (yüzde 36) ve sanayi (yüzde 6) sektörlerinin izlediği görülmektedir. 1987-2001 döneminde yıllık ortalama büyüme hızlarına bakıldığında yüzde 2,1 ile hizmetler ve yüzde 0,ç ile tarım sektörleri büyürken, sanayi sektörü yüzde 0,5 küçülmüştür.

Bu çalışma sonucuna göre, Mardin ilinde, "metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı", "gıda ürünleri ve içecek imalatı" ile "makine ve teçhizatı hariç; fabrikasyon metal ürünleri imalatı" sektörleri öne çıkmaktadır.

İl´in verimlilik grafiği incelendiğinde, sadece gıda sektörde verimlilik verisinin bulunduğu, bunun da Türkiye ortalamasının altında değer aldığı görülmektedir. Diğer sektörlerin verimlilik verilerinin bulunmamasının nedeni, TÜİK tarafından yapılan imalat sanayi anketlerinin küçük ölçekli özel sektör işletmelerini kapsamamasıdır.

İl´de, imalat sanayi çok küçük olmasına rağmen, ihracattaki ölçek büyüklüğünün yanında sektörel çeşitlilik dikkat çekicidir. Bu duruma ihracat verilerinin, malin menşeine göre değil, ihracatın yapıldığı ile göre derlenmesi ve Mardin´in sinir illerimizden olması neden olmaktadır.

Bu çerçevede il´de öne çıkan sektörler, verimlilik ve ihracat dışındaki göstergeler dikkate alınarak belirlenmiştir.

Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı; TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) il içi yüzde ve yoğunlaşma ile İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri3 göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. GSİS il içi yüzde oranına göre hem il içinde öne çıkmakta, hem de il içindeki sektörel pay Ülke payından büyük olmaktadır.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı; GSİS il içi yüzde ve yoğunlaşma, il Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri ile tamamlanan teşvik göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. Verimliliğin Türkiye ortalamasına göre düşük olduğu sektör, GSİS il içi yüzde oranına göre hem il içinde öne çıkmakta, hem de il içindeki sektörel pay Ülke payından büyük olmaktadır. Alt sektörler itibarıyla çeşitliliğin görülmediği gıda sanayi; genel olarak günlük tüketime yönelik olan unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlardan oluşmaktadır.

Fabrikasyon metal ürünleri imalatı ise GSİS il içi yüzde göstergesine göre öne çıkmaktadır. Sektör, i§yeri ve istihdam oranlarına göre alt sektörler itibarıyla çeşitlilik göstermektedir.


MARDİN İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı

2 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

3 Makine ve teçhizatı hariç; fabrikasyon metal ürünleri imalatı

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı