MALATYA

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında kırk birinci sırada yer alan İl´in 2001 yılı itibarıyla GSYİH´ sının sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 56´lık pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, sanayi (yüzde 27) ve tarım (yüzde 17) sektörlerinin izlediği görülmektedir. 1987-2001 döneminde yıllık ortalama büyüme hızları itibarıyla yüzde 2,8 ile hizmetler, İl´in en hızlı büyüyen sektörü olmuştur.

Bu çalışma sonucuna göre, Malatya ilinde, "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "tekstil ürünleri imalatı", "giyim eşyası imalatı; kürkün işlenmesi ve boyanması" ile "bitkisel üretim" sektörleri öne çıkmaktadır.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı; TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) il içi yüzde ve yoğunlaşma, özel sektör işgücü verimliliği, İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri ile ihracat il içi yüzde ve yoğunlaşma göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. Türkiye ortalamasına göre verimliliğin düşük olduğu sektör, GSİS il içi yüzde göstergesine göre hem il içinde öne çıkmakta, hem de il içindeki sektörel pay Ülke payından büyük olmaktadır. Çeşitliliğin görüldüğü gıda sektöründe; unlu mamulleri ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlar dışında, "başka yerde sınırlandırılmamış sebze ve meyvelerin işlenmesi ve saklanması" ile "şeker imalatı" alt sektörleri öne çıkmaktadır.

Tekstil ürünleri imalatı, gıda ürünleri ve içecek imalatına benzer şekilde GSİS il içi yüzde göstergesine göre hem il içinde öne çıkmakta, hem de il içindeki sektörel pay Ülke payından büyük olmaktadır. Ayrıca 2000-2004 dönemindeki toplam ihracatın yaklaşık olarak yüzde 30´u bu sektörde gerçekleşmiştir. Tekstil imalatında yoğunlaşma "pamuklu dokuma" ile "doğal ve sentetik pamuk elyafın hazırlanması ve eğrilmesi" alt sektörlerinde olmaktadır.

GSİS il içi yüzde, İl Sanayi Ticaret Odalarının tercihleri ile tamamlanan teşvik yatırımları göstergelerinde öne çıkan giyim eşyası imalatında ağırlıklı olarak istihdam, "diğer dış giyim eşyaları imalatı" alt sektöründe gerçekleşmektedir.

Bitkisel üretimin öne çıkan sektörler arasında olmasının başlıca nedeni, 2000-2004 döneminde İl´ de yapılan toplam ihracatın yüzde 70´inden fazlasının bu sektörde gerçekleşmesidir.

2000-2004 döneminde yabancı sermaye yatırımının yapılmadığı İl´ de, İl Sanayi ve Ticaret Odalarının rekabet gücünün yüksek olduğu yatırım alanları olarak öngördükleri sektörler; giyim eşyası, gıda ürünleri ve içecek ile makine ve teçhizat imalatıdır.

Malatya ilinin verimlilik grafiği incelendiğinde; sadece dört sektörde verimlilik verisinin bulunduğu, bunların da Türkiye ortalamasının altında değerler aldığı görülmektedir. Diğer sektörlerin verimlilik verilerinin bulunmamasının nedeni, TÜİK tarafından yapılan imalat sanayi anketlerinin küçük ölçekli özel sektör isletmelerini kapsamamasıdır.

İl, genel itibarıyla değerlendirildiğinde imalat sanayi üretimi büyük ölçüde gıda, tekstil ve giyim sektörleri ile sınırlı kalmaktadır.


MALATYA İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

2 Tekstil ürünleri imalatı

3 Giyim eşyası imalatı; kürkün işlenmesi ve boyanması

4 Bitkisel üretim

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı