KARS

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında altmış yedinci sırada yer alan Kars ili Türkiye´nin sanayisi az gelişmiş illerinden biridir. 2001 yılı itibarıyla İl´in GSYİH´ sının sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 59,6´lik pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, tarım (yüzde 34,0) ve sanayi (yüzde 6,4) sektörlerinin izlediği görülmektedir. Bununla birlikte 1987-2001 döneminde yüzde 0,1 ile tarım İl´in büyüyen tek sektörü olmuştur.

Bu çalışma sonucuna göre, Kars ilinde, "metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı", "gıda ürünleri ve içecek imalatı" ile "ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı" sektörleri öne çıkmaktadır.

Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı sektörü; TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) il iç yüzde ve ihracat göstergelerinde öne çıkmıştır. Grafikler incelendiğinde, GSİS´te sektörün İl´de önde olduğu, il içindeki sektörel payında, Ülke içindeki payından küçük olduğu; ihracatta ise sektörün il´de büyük farkla önde olduğu görülmektedir. Bunun nedeni il ihracatının küçük olması ve bu sektörde sınırlı olmasıdır. "Süsleme yapı ta§inin kesilmesi, şekil verilmesi ve kullanılabilir hale getirilmesi", "fırınlanmış kilden kiremit, briket, tuğla ve inşaat malzemeleri imalatı" ile "hazır beton " sektörleri önemli ağırlığa sahiptir.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı sektörü, GSİS göstergelerinde öne çıkmıştır. Gıda sektöründe, öğütülmüş tahıl ürünlerinin dışında, "süthane işletmeciliği ve peynir imalatı" alt sektörü de öne çıkmaktadır.

Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı sektörü, GSİS göstergeleri ve gerçeklesen teşviklerde öne çıkmıştır. GSİS´ te hem il içi payının yüksek olduğu hem de il içindeki sektörel payının, Ülke içindeki payından büyük olduğu görülmektedir. "İnşaat kerestesi ve doğrama imalatı" en önemli alt sektördür.

İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihlerinde tarım ve hayvancılık, turizm, madencilik ve taşocakçılığı sektörleri yer alırken, çalışma sonucunda hiç biri öne çıkan ilk üç sektör arasında yer almamıştır.

İl´de özel sektör işgücü verimliliğinde sadece madencilik sektörü, 2000-2004 döneminde teşvikte sadece ağaç sektörü yer alırken, il´de yabancı sermaye yatırımında herhangi bir sektör yer almamıştır.

GSİS grafiği incelendiğinde, gıda ve ağaç ürünleri hariç bütün sektörlerin il sektörel paylarının, Ülke sektörel payından daha düşük olduğu görülmektedir. Ayrıca, il´de imalat sanayinde 426 işyeri ve 1632 kişinin istihdam edilmiş olması, il´de sanayinin yok denecek kadar küçük ve temel ihtiyaçları karşılamaya yönelik düşük teknolojiye dayalı olduğunun bir göstergesidir.


KARS İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı

2 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

3 Ağaç ve ağaç mantarı ürünleri imalatı (mobilya hariç ); saz, saman ve benzeri malzemelerden benzeri malzemelerden, örülerek yapılan eşyaların imalatı

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı