BATMAN

Sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksi sıralamasında yetmişinci sırada yer alan İl´in 2001 yılı itibarıyla GSYİH´ sının sektörel dağılımı incelendiğinde, yüzde 41 ´lik pay ile birinci sıradaki hizmetler sektörünü, sanayi (yüzde 34) ve tarım (yüzde 25) sektörlerinin izlediği görülmektedir. 1991-2001 döneminde yıllık ortalama büyüme hızı itibarıyla durgunluğun görüldüğü il´de; yüzde 6,0 ile hizmetler sektörü büyürken, tarım yüzde 3,4 ve sanayi sektörü yüzde 2,2 küçülmüştür.

Bu çalışma sonucuna göre, Batman ilinde, "gıda ürünleri ve içecek imalatı", "bitkisel üretim", "metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı" ile "madencilik ve taşocakçılığı" sektörleri öne çıkmaktadır.

İl´in verimlilik grafiğinin bulunmamasının nedeni, TÜİK tarafından yapılan imalat sanayi anketlerinin küçük ölçekli özel sektör isletmelerini kapsamamasıdır. Bu çerçevede İl?de öne çıkan sektörler, verimlilik dışındaki göstergeler dikkate alınarak belirlenmiştir.

Gıda ürünleri ve içecek imalatı; TÜİK 2002 Genel Sanayi İşyerleri Sayımı (GSİS) il içi yüzde ve yoğunlaşma ile ihracat il içi yüzde ve yoğunlaşma göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. GSİS il içi yüzde göstergesine göre İl´de ikinci sırada yer alan sektörün, il içindeki sektörel payı Ülke payına ortalama olarak eşit durumdadır. Ayrıca 2000-2004 dönemindeki il toplam ihracatın ortalama olarak yüzde 10´u bu sektörde gerçekleşmiştir. Alt sektörler itibarıyla çeşitliliğin görülmediği gıda sanayi; genel olarak günlük tüketime yönelik olan unlu mamuller ve öğütülmüş tahıl ürünlerini içeren imalatlardan oluşmaktadır.

Bitkisel üretimin öne çıkan sektörler arasında olmasının baslıca nedeni, 2000-2004 döneminde İl?de yapılan toplam ihracatın yaklaşık olarak yüzde 30´unun bu sektörde gerçekleşmesi ve aynı zamanda İl Sanayi ve Ticaret Odalarının tercihleri arasında yer almasından kaynaklanmaktadır.

Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı; GSİS yoğunlaşma ile ihracat göstergelerinin her birinde öne çıkmıştır. 2000-2004 dönemindeki toplam ihracatın yaklaşık olarak yüzde 45´i bu sektörde gerçekleşmektedir.

Madencilik ve taşocakçılığının İl´de öne çıkmasının ana nedeni GSİS il içi yüzde göstergesi itibarıyla hem il içinde öne çıkması hem de il içindeki sektörel payın Ülke payından oldukça büyük olmasıdır. "Ham petrol ve doğalgaz çıkarımı" alt sektörü madencilik içinde ilk sıradadır.

2000-2004 döneminde yabancı sermaye yatırımının yapılmadığı il´de, il Sanayi ve Ticaret Odalarının rekabet gücünün yüksek olduğu yatırım alanları olarak öngördükleri sektörler; bitkisel üretim, hayvancılık ile kok kömürü, rafine edilmemiş petrol ürünleri ve nükleer yakıt imalatıdır.

İl´de, özellikle istihdam açısından madencilik sektörünün büyük bir etkisinin olduğu görülmektedir. İl´de çalışan her beş kişiden biri ham petrol çıkarımı alt sektöründe çalışmaktadır.


BATMAN İLİNDE ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER

1 Gıda ürünleri ve içecek imalatı

2 Bitkisel üretim

3 Metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı

4 Madencilik ve taşocakçılığı

Kaynak: Devlet Planlama Teşkilatı