Kasım ayında TÜFE %0.01 artış göstererek beklentilerin altında kaldı.

 

Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) Kasım ayında aylık bazda %0.01 oranında artarak beklentilerin oldukça altında gerçekleşti. (Piyasa Beklentisi : %0.50, VakıfBank Ekonomik Araştırmalar Beklentisi: %0.25). Yıllık bazda ise TÜFE 2013 yılının Ekim ayındaki %7.71 seviyesinden Kasım ayında %7.32’ye geriledi. Kasım ayında enflasyonun beklentilerden sapmasında gıda fiyatlarının, ulaştırma grubu ve giyim grubu fiyatlarının geçmiş yıllar ortalamasının altında gerçekleşmesi etkili oldu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ekim ayında gıda fiyatları geçmiş yıllar ortalamasının oldukça üzerinde kalmış ve enflasyonu yukarı yönlü etkilemişti. Kasım ayında ise gıda fiyatlarının Ekim ayına göre bir  düzeltme yaşadığı ve geçmiş yıllar ortalmasının altında kalarak eksi gerçekleştiği görülüyor. Kasım ayında özellikle yaş sebze ve meyve fiyatlarında yaşanan düşüşün etkisiyle gıda fiyatları bir önceki aya göre %1.34 oranında düşerken, enflasyona da 0.32 puan ile en yüksek düşüş yönlü katkı yapan grup oldu. Bir önceki aya göre %0.64 gerileyen alkollü içeçecekler ve tütün grubu ise enflasyona gıda grubundan sonra en yüksek düşüş yönlü katkı yapan ikinci grup oldu. Kasım ayında akaryakıt fiyatlarında bir değişiklik görülmemekle birlikte, özellikle yıl sonuna ilişkin başlayan otomobil kampanyaları ve bazı şehirlerarası otobüs firmalarının bilet ücretlerine yaptıkları indirimler sonucu ulaştırma grubu fiyatlarının da geçmiş yıllar ortalamasının altında kaldığını görüyoruz. Aylık bazda %0.08 gerileyen ulaştırma grubu, enflasyona da 0.01 puan düşüş yönlü katkı yaptı. Kasım ayında bir önceki aya göre %3.27 artan giyim grubu ise aylık enflasyona 0.22 puan ile en yüksek artış yönlü katkı yapan grup oldu. Ancak giyim grubu, Kasım ayında bazı firmalarda indirimlerin öne çekilmesinin de etkisiyle geçmiş yıllar ortalamasının altında bir artış gösterdi.

 

Düşük gelen Kasım ayı verisi ile birlikte yıllık TÜFE’deki düşüş trendi devam ederken çekirdek göstergelerdeki yükseliş sürüyor. Enflasyonda kontrol edilemeyen kalemleri içermeyen ve TCMB tarafından politika kararlarında sıklıkla vurgulanan çekirdek enflasyonda (I endeksi) üç aylık hareketli ortalamalar itibarıyla Mayıs ayından bu yana görülen yükseliş eğilimi devam ediyor. Kasım ayında çekirdek enflasyonda aylık bazda %0.63’lük artış görülürken, yıllık artış %7.22 oldu. Giyim grubunda Kasım ayında artışın yüksek olmasına karşın beklentilerin altında gerçekleşmiş olması çekirdek enflasyonun üç aylık ortalamalar itibarıyla yükselişinin sınırlı da olsa ivme kaybetmesine neden oldu. Tasarruf oranlarının arttırılmasına yönelik atılan adımların yılın son ayında tüketim kararlarını öne çekebilecek olması Aralık ayında iç talep nedeniyle enflasyonda baskının görülmesine neden olabilecektir. Bu durum özellikle çekirdek enflasyon göstergelerine yansıyabilir. 

Kasım ayında Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) ise bir önceki aya göre %0.62 oranında artış gösterdi. Yıllık bazda ise 2012 yılı Kasım ayındaki yüksek ÜFE’nin yarattığı baz etkisi nedeniyle ÜFE %6.77 seviyesinden Kasım ayında %5.67’ye geriledi. Ekim ayında %4’ün üzerinde aylık artış yaşadığımız tarım fiyatlarında bu ay TÜFE’de gıdadaki düzeltmeye paralel olarak %0.87’lik nispeten sınırlı bir artış görüyoruz.  Böylece tarım fiyatlarındaki yıllık artış da %4.56 seviyesine yükselmiş oldu. Sanayi tarafına baktığımızda ise aylık fiyat artışının %0.57 yıllık fiyat artışının ise %5.89 seviyesinde gerçekleştiğini görüyoruz. Sanayi grubundaki fiyat artışının nispeten sınırlı oluşu ve yıllık bazda karşımıza çıkan sert düşüş özellikle döviz kurundaki yükselişin fiyatlama davranışlarına yansıması açısından önemli ipuçları veriyor. 

 

 

Sonuç olarak Kasım ayı enflasyonu  %0.50 olan piyasa ve %0.25 olan bizim beklentilerimizin altında gerçekleşti. Kasım ayı TÜFE verilerinde gıda ve giyim fiyatlarının beklentilerimizden sapma açısından öne çıktığını görüyoruz. Buna ek olarak, ulaştırma grubundaki fiyat hareketlerinin de ortalamaların altında gerçekleşmesi önemli oldu. Gıda fiyatlarında sert bir düzeltme göreceğimizi düşünmekle birlikte, söz konusu hareket beklentilerimizin de ötesinde oldu. Giyim grubunda da fiyat artışının beklentimize göre nispeten sınırlı kaldığı dikkat çekiyor. TÜFE açısından öncül olarak değerlendirebileceğimiz üretici fiyatlarında da baz etkisi nedeniyle bir gerileme görüyoruz. Özellikle sanayi tarafında yıllık ÜFE’nin gerilemesi kur hareketlerinin fiyatlama davranışları üzerindeki etkisinin bir miktar azaldığına işaret ediyor. Çekirdek göstergelerde ise yukarı yönlü baskıların henüz ortadan kalkmadığı dikkat çekiyor. Özellikle yılın son ayında tüketim kararlarının öne çekilmesi bu kanal ile baskıların Aralık ayında da devam etmesine neden olabilecektir. Yılın son ayında tavuk fiyatlarında KDV yükselişinin ve LPG fiyat artışının etkilerini görmeyi bekleyebiliriz. Buna ek olarak, gıda fiyatlarındaki düzelmenin de devam edip etmeyeceği önemli olacaktır. Dış ticaret dengesine olumlu katkı yapan petrol fiyatlarının ılımlı seyrinin enflasyon üzerindeki baskıları azaltması mümkün görünüyor.  Özetle, beklentilerin altında gelen Kasım ayı enflasyonu ile yıllık enflasyonda sert bir düşüş görmemize karşın, yılın son ayında enflasyonda geçmiş yıllardan farklı olarak sert bir düşüş görmememiz durumunda %6.8 olan TCMB beklentisinin üzerinde yılı kapatma olasılığının yüksek olacağını düşünüyoruz.